ကားက်ပ္တဲ့ ျပႆနာကို ဘယ္လိုေျဖရွင္းမလဲ?

တျဖည္းျဖည္းမ်ားျပားလာတဲ့ ကားအစီးေရ၊ က်ဥ္းေျမာင္းတဲ့ လမ္းေတြ၊ စည္းမဲ့ကမ္းမဲ့ ရပ္နားထားတဲ့ ကားပါကင္ေတြ၊ လမ္းေဘးေစ်းသည္ေတြ၊ ညံ့ဖ်င္းတဲ့ Public Transportation နဲ႔ မိုးရြာလို႔ျဖစ္တဲ့ ေရလႊမ္းမိုးမႈေတြ စတဲ့ အခ်က္ေတြေၾကာင့္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာ ကားေတြက်ပ္ေနရတယ္လို႔ အမ်ားစုက တညီတညြတ္တည္းလက္ခံထားၾကပါတယ္.။ Wired မဂၢဇင္း ရဲ႕ ေဆာင္းပါးရွင္ Adam Mann ကေတာ့ ဖြံ႔ၿဖိဳးၿပီးႏိုင္ငံႀကီးေတြရဲ႕ ၿမိဳ႕ေတာ္ႀကီးေတြမွာ ျဖစ္ေနတဲ့ ကားက်ပ္မႈေတြကို သူ႔ရဲ႕ေဆာင္းပါးမွာ ေဆြးေႏြးေရးသားထားပါတယ္.။ ဒီေဆာင္းပါးကို MyanmarCarsDB ပရိတ္သတ္မ်ား ဖတ္ရႈနိုင္ေစဖို႔ MyanmarCarsDB ၏ အာေဘာ္မ်ားမပါဝင္ေစဘဲ အရင္းအတိုင္း ျပန္လည္ေဖာက္သည္ခ်လိုက္ရပါတယ္.။

ေဆာင္းပါးရွင္ Adam Mann ဟာ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ ေလာ့စ္အိန္ဂ်ယ္လိစ္ ၿမိဳ႕မွာ ႀကီးျပင္းခဲ့သူျဖစ္ပါတယ္.။ သူငယ္စဥ္က မိဘေတြနဲ႔ အျပင္မွာ သြားလာေနတဲ့အခါ ကားက်ပ္တဲ့ဒဏ္ကို ခံစားခဲ့ရသူပါ.။ လူသြားလူလာမ်ားျပားတဲ့ အခ်ိန္ေတြမွာဆိုရင္ ကားေတြဟာ ဘန္ပါအခ်င္းခ်င္း ထိလုမတတ္ က်ပ္ညပ္ၿပီး သြားေနရတာကို သူေတြ႕တဲ့အခါ ကားက်ပ္တာဟာ ကားလမ္းေတြနည္းလို႔၊ လမ္းေတြက်ဥ္းလို႔ စသျဖင့္ ေတြးခဲ့မိဖူးပါသတဲ့.။ အသက္ႀကီးလာတဲ့အခါက်မွ ကားက်ပ္ရတာဟာ ကားလမ္းနဲ႔ မဆိုင္ဘူးဆိုတာ သိလာခဲ့ပါသတဲ့.။

ဒီ Concept ကို induced demand လို႔ေခၚပါတယ္.။ လမ္းေတြတိုးပြားလာေလေလ လူေတြဟာ တိုးၿပီးအသံုးျပဳလာေလေလ ေနာက္ထပ္လမ္းေတြ ထပ္ၿပီးလိုအပ္လာေလေလ လို႔ဆိုပါတယ္.။ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္မွာ စီးပြားေရးပညာရွင္ (၂) ဦးျဖစ္တဲ့ Matthew Turner နဲ႔ Gilles Duranton တို႔ဟာ အေမရိကတလႊားရွိ ၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားရဲ႕ ၁၉၈၀ ခုႏွစ္နဲ႔ ၂၀၀၀ ခုႏွစ္အၾကား ေဖာက္လုပ္ခဲ့တဲ့ လမ္းမ်ားနဲ႔ ၎ၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားရဲ႕ အဆိုပါခုႏွစ္မ်ားအတြင္း ကားသြားလာမႈမိုင္အေရအတြက္ကို ႏိႈင္းယွဥ္ၿပီး ေလ့လာခဲ့ၾကပါတယ္.။

သူတို႔ရဲ႕ ေတြ႕ရွိခ်က္အရဆိုရင္ ၿမိဳ႕ႀကီးတစ္ၿမိဳ႕ရဲ႕ လမ္းအေရအတြက္တိုးတက္မႈႏႈန္း နဲ႔ ေမာင္းႏွင္တဲ့ မိုင္အေရအတြက္ဟာ တိုက္ရိုက္ဆက္စပ္ေနတာကို ေတြ႕ခဲ့ရပါတယ္.။ ဥပမာေျပာရရင္ ၿမိဳ႕တစ္ၿမိဳ႕ဟာ ၁၉၈၀ နဲ႔ ၁၉၉၀ ခုႏွစ္ေတြၾကားမွာ လမ္းအေရအတြက္ ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္း တိုးတက္လာတယ္ဆိုရင္ အဲဒီၿမိဳ႕ရဲ႕ ကားေမာင္းႏွင္တဲ့ မိုင္အေရအတြက္ဟာလဲ ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္းတိုးပြားလာတာကို ေတြ႕ရပါတယ္.။ အဲဒီၿမိဳ႕ရဲ႕ ၁၉၉၀ နဲ႔ ၂၀၀၀ ခုႏွစ္အၾကား လမ္းအေရအတြက္ ၁၁ ရာခိုင္ႏႈန္း တိုးတက္လာတယ္ဆိုရင္ ကားေမာင္းႏွင္တဲ့မိုင္ဟာလဲ ၁၁ ရာခိုင္ႏႈန္းပဲ တိုးပြားလာပါသတဲ့.။ ဒီအခ်က္ကို ေထာက္ရႈၿပီး စီးပြားေရးပညာရွင္ႏွစ္ဦးဟာေကာက္ခ်က္တစ္ခုခ်ခဲ့ပါတယ္.။ " လမ္းအသစ္ေတြတိုးပြားလာျခင္းဟာ ယာဥ္ေမာင္းႏွင္သူအေရအတြက္ကို ပိုမိုတိုးတက္လာေစၿပီး ေမာင္းႏွင္တဲ့မိုင္အေရအတြက္ကိုလဲ တူညီတဲ့ရာခိုင္ႏႈန္းအတိုင္း တိုးတက္လာေစတယ္" ဆိုတဲ့ ေကာက္ခ်က္ျဖစ္ပါတယ္.။

ဒီေလ့လာခ်က္ကို Adam Mann က ဒီလိုဆိုပါတယ္.။ ကားေတြမက်ပ္ေတာ့ေအာင္ လမ္းအသစ္ေတြ တိုးခ်ဲ႕ျခင္းဟာ ဘာနဲ႔တူသလဲဆုိေတာ့ ေရစီးေရလာပိုေကာင္းေစဖို႔ ပိုက္လံုးအေသးေလးအစား ပိုက္လံုးအႀကီးနဲ႔ အစားထိုးလိုက္တာနဲ႔ တူပါတယ္တဲ့.။ ကြ်န္ေတ္ာတို႔ ေမွ်ာ္လင့္ထားတာက ပိုက္လံုးအႀကီးဆိုရင္ ေရေတြေခ်ာင္ေခ်ာင္ခ်ိခ်ိ စီးသြားႏိုင္မယ္ေပါ့.။ တကယ့္အျဖစ္မွန္ကေတာ့ ပိုက္လံုးအႀကီးဟာ ေရမ်ားမ်ားပိုဆြဲေဆာင္ႏိုင္တဲ့အတြက္ စီးဆင္းတဲ့ပမာဏ အခ်ိဳးကေတာ့ အတူတူပဲျဖစ္ေနပါတယ္.။

Adam Mann ရဲ႕ အဆိုအရ လူေတြဟာ လႈပ္ရွားသြားလာရတာ ႀကိဳက္ႏွစ္သက္ၾကပါသတဲ့.။ ဒါေၾကာင့္ လမ္းမေတြတိုးခ်ဲ႕ေလေလ၊ လႈပ္ရွားသြားလာႏိုင္တဲ့ေနရာေတြ မ်ားလာေလေလ၊ လူေတြဟာ ပိုသြားေလေလပါပဲတဲ့.။ ဒီလိုသာဆိုရင္ေတာ့ လမ္းဘယ္ေလာက္ခ်ဲ႕ခ်ဲ႕၊ လမ္းေတြဘယ္ေလာက္တိုးၿပီး ေဖာက္ေဖာက္ ကားလမ္းက်ပ္မႈကို ေျဖရွင္းႏိုင္မွာမဟုတ္ပါဘူး.။

ဒါဆိုရင္ Public Transport ေတြျဖစ္တဲ့ ဘတ္စ္ကားေတြ၊ ရထားလမ္းေတြကို အဆင့္ျမွင့္တင္ၿပီး လမ္းမက်ပ္ေတာ့ေအာင္ လုပ္ရင္ေရာလို႔ ေမးစရာရွိလာပါတယ္.။ အခ်က္အလက္ေတြအရဆိုရင္ေတာ့ ေလ့လာခဲ့တဲ့ ၿမိဳ႕ႀကီးေတြမွာ Public Transport ေတြဘယ္ေလာက္တိုးလာတိုးလာ ကားေတြကေတာ့ က်ပ္ေနဆဲပါပဲတဲ့.။ ေကာင္းမြန္လာတဲ့ Public Transport ေတြဟာ အခ်ိဳ႕ကားေမာင္းသူေတြကို ဆြဲေဆာင္ႏိုင္ေပမယ့္ အဲဒီသူေတြရဲ႕ေနရာမွာ ကားေမာင္းသူအသစ္ေတြက အစားဝင္လာစၿမဲပါပဲတဲ့.။ ပိုစိတ္ဝင္စားဖို႔ေကာင္းတာက တကယ္လို႔ public transport တစ္ခုခုအလုပ္မလုပ္တာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ လမ္းမတစ္ခုခုကို ေနရာေရႊ႕ၿပီး ေဖာက္လိုက္တာပဲျဖစ္ျဖစ္ အေျပာင္းအလဲတစ္ခုခုျဖစ္လာတဲ့အခါ ကားေတြအရမ္းက်ပ္သြားမယ္လို႔ ထင္ရေပမယ့္ တကယ္တမ္းမွာေတာ့ ကားအေရအတြက္ဟာ လမ္းအေရအတြက္နဲ႔ အလိုလို adjust ျဖစ္သြားၿပီး ကားက်ပ္မႈကေတာ့ သိပ္အကြာႀကီးမျဖစ္သြားတာပါပဲ.။

ေဆာင္းပါးရွင္ရဲ႕ အဆိုအရ ကြ်န္ေတာ္တို႔ရဲ႕ လမ္းအသံုးျပဳပံုဟာ ဆိုဗီယက္ယူနီယံမွာ ေပါင္မုန္႔ေဝတဲ့ ပံုစံနဲ႔တူေနပါသတဲ့.။ ဆိုဗီယက္ယူနီယံေခတ္တုန္းက အားလံုးတန္းတူညီမွ်ျဖစ္ရမယ္ဆိုၿပီး ေစ်းႏႈန္းေတြကို အစိုးရက သတ္မွတ္ေပးပါတယ္.။ တစ္ခါတစ္ေလမွာ သတ္မွတ္လိုက္တဲ့ ေစ်းႏႈန္းဟာ အရမ္းနည္းေနတာမ်ိဳးရွိတတ္ပါတယ္.။ ဒီအခါမွာ အဲဒီပစၥည္းကို ဝယ္ခြင့္ရဖို႔အတြက္ တန္းစီေစာင့္ေနတဲ့ လူတန္းႀကီးဟာ အရွည္ႀကီးျဖစ္လာပါေလေရာ.။ အခုလဲအဲဒီလိုပါပဲ.။ Demand မ်ားတဲ့အခ်ိန္ေတြမွာ လမ္းအသံုးျပဳခြင့္ရဖို႔ တန္းစီေစာင့္ေနၾကတဲ့ ကားတန္းအရွည္ႀကီးေတြေၾကာင့္ လမ္းေတြၾကပ္လာရတာပါ..။ ဒီျပႆနာကို ေျဖရွင္းဖို႔ ေဆာင္းပါးရွင္ Adam Mann က ေအာက္ပါအတိုင္းအႀကံေပးထားပါတယ္.။

လမ္းအသံုးျပဳမႈမ်ားတဲ့ အခ်ိန္ေတြမွာ အခ်ိဳ႕လမ္းေတြကို အသံုးျပဳခေကာက္ခံရပါမယ္တဲ့.။ ဒီအခါ ဘာျဖစ္လာမလဲဆိုေတာ့ မသြားမျဖစ္သြားရမယ့္သူေတြမွအပ တစ္ခ်ိဳ႕အေရးႀကီးကိစၥမရွိေတာ့သူေတြအေနနဲ႔ အဲဒီအခ်ိန္ေတြကိုေရွာင္ၿပီး သြားလာတာမ်ိဳးေတြ ရွိလာပါလိမ့္မယ္.။ ဒါမွမဟုတ္ Public Transport ေတြကို ပိုၿပီးသံုးလာပါလိမ့္မယ္.။ ဒီအခါမွာ လမ္းအသံုးျပဳမႈ အထိုက္အေလ်ာက္ေလ်ာ့က်သြားမွာျဖစ္လို႔ ကားက်ပ္မႈကို ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ပါလိမ့္မယ္.။ ဒီနည္းလမ္းကို အသံုးျပဳၿပီး ေအာင္ျမင္မႈရေနတဲ့ ၿမိဳ႕ေတြကေတာ့ လန္ဒန္၊ စေတာ့ဟုမ္း နဲ႔ စကၤာပူတို႔ျဖစ္ပါတယ္.။ New York မွာေတာ့ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္မွာ ဒီေျဖရွင္းမႈျပဳလုပ္ဖို႔ စီစဥ္ခဲ့ေပမယ့္ မေအာင္ျမင္ခဲ့ပါဘူး.။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ဘယ္ေလာက္ပဲ ေကာင္းေအာင္ လုပ္ေပးေပး၊ အားလံုးအတြက္ အဆင္ေျပမယ္ေျပာေျပာ အရင္က free ရေနတဲ့အရာတစ္ခုကို အခုပိုက္ဆံေပးရမယ္ဆိုရင္ ဘယ္သူမွ မေပးခ်င္လို႔ပါပဲ.။

ေနာက္ေျဖရွင္းခ်က္တစ္ခုကေတာ့ ကားပါကင္ပါပဲ.။ ေဆာင္းပါးရွင္ရဲ႕ အဆိုအရ ၿမိဳ႕ႀကီးတိုင္းလိုလိုမွာ ရွိတဲ့ ကားပါကင္ေတြဟာ ရွိသင့္တဲ့ေစ်းႏႈန္းထက္ နည္းေနပါတယ္.။ အလကားေပးရပ္ေနတာလဲ အမ်ားႀကီးပါပဲ.။ ဒါေၾကာင့္ လူေတြဟာ ပါကင္ေတြကို အလြယ္ရ အလြယ္သံုးသေဘာမ်ိဳးျဖစ္ေနပါတယ္.။ ေလ့လာခ်က္မ်ားအရ ၿမိဳ႕ေတြရဲ႕အဓိကေနရာေတြမွာ ေမာင္းႏွင္ေနၾကတဲ့ ကားေတြရဲ႕ ၃၀ ရာခိုင္ႏႈန္းဟာ ကားပါကင္ပတ္ရွာေနၾကတာ ျဖစ္ပါသတဲ့.။ ဒါေၾကာင့္ ကားမက်ပ္သင့္ဘဲ က်ပ္ေနရတာပါ.။

ကားပါကင္လိုအပ္ခ်က္မ်ားတဲ့ အခ်ိန္ေတြမွာ ပါကင္ေစ်းႏႈန္းကို တိုးျမွင့္လိုက္တဲ့အခါ လူေတြကို မလိုအပ္ဘဲ အခ်ိန္ၾကာၾကာမရပ္နားေစေတာ့ဘဲ ျမန္ျမန္ထြက္ခြာေစတဲ့အတြက္ အျခားကားရပ္နားလိုသူေတြ ရပ္နားခြင့္ရမယ့္ အခြင့္အေရးပိုရလာေစပါတယ္.။ ဒီစနစ္ကို ဆန္ဖရန္စစၥကိုမွာ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္မွ စတင္အသံုးျပဳခဲ့ၿပီး ေအာင္ျမင္မႈရခဲ့ပါတယ္.။ ကားက်ပ္မႈကို အတိုင္းအတာတစ္ခုအထိ ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ခဲ့သလို လက္လီအေရာင္းဆိုင္ေတြအတြက္လဲ ဆိုင္ေရွ႕မွာ Customer ေတြရဲ႕ကားေတြ ပိုမိုရပ္ႏိုင္တဲ့အတြက္ ေရာင္းအားပိုတက္လာပါသတဲ့.။

အထက္ပါေျဖရွင္းခ်က္ေတြကေတာ့ ရွာေဖြေတြ႕ရွိထားတဲ့ အခ်က္ေတြေပၚမွာ မူတည္ၿပီး ေဆာင္းပါးရွင္ Adam Mann ရဲ႕ ေဆာင္းပါးမွာ ထည့္သြင္းေရးသားထားတာေတြျဖစ္ပါတယ္.။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာ ဒီလိုေျဖရွင္းလို႔ ရႏိုင္မရႏိုင္ စာဖတ္သူေတြရဲ႕ အျမင္ကိုလဲ ေရးသားခဲ့ႏိုင္ပါတယ္.။

Ref: Wired.com

Image Credit: www.goldenplacemyanmar.com

No. 1 Car Site in Myanmar
www.myanmarcarsdb.com

Latest News

ယ​ေန႔ အ​ေကာက္​​ခြန္​ဦးစီးဌာနတြင္​...

Revenue office 150x150

သြင္​းကုန္​လိုင္​စင္​​ေဖာ္​ျပခ်က္​၊သြင္​းကုန္​​ေၾကျငာလႊာတြင္​​ေဖာ္​ျပထားသည့္အမ်ိဴ းအစား ႏွင့္ မ််က္ျမင္​စစ္​​ေဆးျခင္​း ကြဲလြဲတာကို Type လြဲ...

Read more »

ထရပ္​ႏွင့္ လုိက္ထရပ္​ကားမ်ား...

Toyota liteace 1997 150x150

ထရပ္​ႏွင့္ လုိက္ထရပ္​ကားမ်ား လက္​က်န္​အင္​ဂ်င္​မ်ားကို စက္​မႉဇုန္​ အျဖစ္​ထုုတ္​လုပ္​မည္​ျဖစ္ရာ ရန္​ကုန္​လိုင္​စင္ျဖင့္...

Read more »

Brand name ကြဲလြဲသည့္ Original Equipment...

1av1 150x150

Brand name ကြဲလြဲသည့္ Original Equipment manufacture (OEM) စနစ္​ျဖင့္ တင္သြင္​း​ေသာကားမ်ားကို မတ္​လ ၁၁ ရက္​​ေန႔မွစ၍ သိမ္​းဆည္​း...

Read more »

၂၀၁၄ ေမာ္ဒယ္​ျဖင့္ တင္​သြင္​းထားသည့္ကားမ်ားကို...

Corrolla 150x150

၂၀၁၄ ေမာ္ဒယ္​ျဖင့္တင္​သြင္​းထားသည့္ကားမ်ားကို စလစ္​မကပ္​ဘဲ ကနဦးမွတ္​ပံုတင္​ျပဳလုပ္​​ေပးရန္​ တင္​ျပ​ေတာင္​းဆိုထား႐ွိတယ္​လို႔...

Read more »

YBS စနစ္​၏ လိုအပ္​ခ်က္​မ်ား...

Bus and taxi 150x150

ရန္​ကုန္​ျမိဳ႕တြင္​ အမ်ားျပည္​သူစီးနင္​းသြားလာ​ေနသည့္ အမ်ားပိုင္​ယာဥ္​လိုင္​း YBS စနစ္​၏ လိုအပ္​ခ်က္​မ်ား လုပ္​​ေဆာင္ျ​ပီးမွသာ ​​အဌားယာဥ္​မ်ား...

Read more »
Download Android App